Cách cải tạo hệ thống thông gió cho nhà cũ

Cải tạo thông gió nhà cũ không nhất thiết phải tháo toàn bộ trần hoặc đục phá nhiều. Nếu khảo sát đúng, có thể tận dụng hộp kỹ thuật, trần giả, giếng trời, ban công và các lỗ chờ sẵn để lắp quạt, đường ống cùng phụ kiện phù hợp.

Dấu hiệu nhà cũ cần cải tạo hệ thống thông gió

Nhà cũ thường gặp tình trạng bí khí, nóng tầng trên, nhà vệ sinh lâu khô, bếp ám mùi hoặc phòng ngủ không có cửa sổ. Nguyên nhân có thể đến từ thiết kế ban đầu thiếu đường thoát khí, công trình xây sát nhà bên cạnh, cửa sổ bị che kín hoặc quá trình cải tạo trước đó làm mất các khe thông gió tự nhiên.

Chủ nhà nên kiểm tra hệ thống khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Phòng ngủ có cảm giác bí và ngột ngạt dù đã mở cửa.
• Nhà vệ sinh lâu khô, thường xuyên có mùi ẩm.
• Tường, trần hoặc tủ xuất hiện nấm mốc.
• Mùi nấu ăn lan sang phòng khách và tầng trên.
• Tầng áp mái nóng hơn rõ rệt so với các khu vực khác.
• Kho, phòng giặt hoặc phòng kín có mùi khó chịu.
• Quạt cũ chạy ồn nhưng hút yếu.
• Hơi nước đọng trên kính, tường hoặc trần.
• Mùi từ nhà vệ sinh quay ngược vào phòng khi quạt dừng.

Các hiện tượng này không phải lúc nào cũng do quạt công suất nhỏ. Nhiều trường hợp nguyên nhân nằm ở đường ống quá dài, bị gập, cửa xả sai vị trí hoặc phòng không có đường khí bù.

Khảo sát hiện trạng trước khi cải tạo

Trước khi mua quạt mới, cần khảo sát toàn bộ luồng không khí trong nhà. Đây là bước quyết định phương án cải tạo có hiệu quả hay không. Bởi đặc thù mỗi phòng sẽ có nhu cầu thông gió, yêu cầu khác nhau:

• Nhà vệ sinh cần hút mùi và hơi ẩm.
• Bếp cần thu gom mùi, nhiệt và dầu mỡ.
• Phòng ngủ cần tăng trao đổi không khí.
• Phòng giặt cần giảm độ ẩm.
• Kho cần hạn chế mùi tù đọng.
• Cầu thang và tầng mái cần thoát khí nóng.

Không nên dùng một quạt duy nhất để xử lý mọi khu vực nếu các phòng cách xa nhau hoặc phát sinh loại ô nhiễm khác nhau.

Kiểm tra đường ống cũ

Đường ống thông gió cũ có thể gặp các lỗi:

• Ống bị móp hoặc gập.
• Mối nối hở.
• Ống mềm bị võng.
• Đường kính ống quá nhỏ.
• Có quá nhiều co gấp.
• Đầu xả bị che hoặc bám bụi.
• Nhiều phòng cùng nối vào một ống nhưng không có van một chiều.
• Quạt chỉ hút khí vào khoảng trần, không dẫn ra ngoài.

Nếu đường ống vẫn còn tốt, có thể giữ lại và chỉ thay quạt, van hoặc cửa gió. Trường hợp ống xuống cấp hoặc bố trí sai, nên thay từng đoạn thay vì tháo toàn bộ hệ thống.

Xác định đường khí bù

Khi quạt hút khí ra ngoài, một lượng không khí khác phải đi vào để bù lại. Không khí bù có thể đi qua khe dưới cửa, cửa sổ, cửa truyền gió, ô thoáng, hành lang, lỗ cấp khí riêng. Nếu phòng quá kín, quạt có công suất lớn vẫn hút yếu, đồng thời dễ gây tiếng rít tại khe cửa.

Các phương án cải tạo thông gió cho nhà cũ

Cải tạo hệ thống thông gió cho nhà cũ cần bắt đầu từ việc xác định đúng nguyên nhân gây bí khí, mùi và độ ẩm. Không phải trường hợp nào cũng cần thay toàn bộ hệ thống. Nhiều công trình chỉ cần làm sạch đường ống, thay quạt phù hợp, lắp van một chiều hoặc bổ sung đường khí bù.

Thay quạt cũ bằng quạt phù hợp hơn

Đây là phương án đơn giản nhất khi đường ống và vị trí cửa xả vẫn sử dụng được. Các bạn có thể lựa chọn các mẫu quạt thông gió hút mùi phổ biến như:

• Quạt âm trần cho nhà vệ sinh, phòng thay đồ hoặc phòng nhỏ.
• Quạt vuông gắn tường cho khu vực có thể xả trực tiếp.
• Quạt hút nối ống cho phòng nằm sâu trong nhà.
• Quạt công suất lớn hơn cho tuyến ống dài.

Các bạn không nên chỉ chọn quạt có lưu lượng lớn hơn bởi nếu áp suất quạt không đủ thắng trở lực đường ống, hiệu quả hút vẫn thấp.

Bổ sung quạt hút nối ống

Nhà cũ thường có phòng vệ sinh hoặc phòng kho nằm giữa công trình, không tiếp giáp tường ngoài. Trong trường hợp này, quạt nối ống là giải pháp phù hợp hơn quạt gắn tường.

Quạt có thể được đặt trên trần hành lang, trong hộp kỹ thuật, gần cửa xả hoặc trên mái, tại vị trí có cửa thăm để bảo trì. Đặt quạt cách xa phòng còn giúp giảm tiếng ồn trực tiếp tại không gian sử dụng.

Tận dụng hộp kỹ thuật và trần giả

Nếu nhà có hộp kỹ thuật, trần thạch cao hoặc khoảng trần, có thể đi ống mà không cần đục nhiều tường.

Phương án phổ biến là đặt miệng hút tại phòng cần thông gió, dẫn ống qua khoảng trần. Sau đó, lắp quạt nối ống tại vị trí thuận tiện và đưa cửa xả ra ban công, giếng trời hoặc mái.

Chú ý, khi đi ống trên trần, cần chừa cửa thăm để kiểm tra quạt, van và mối nối.

Cải tạo thông gió nhà vệ sinh

Nhà vệ sinh cũ thường có quạt nhỏ, cửa xả hẹp hoặc không có van một chiều. Phương án cải tạo gồm:

• Thay quạt âm trần hoặc quạt nối ống.
• Làm sạch hoặc thay đường ống.
• Lắp van một chiều.
• Bổ sung khe khí bù dưới cửa.
• Đưa cửa xả ra ngoài trời.
• Không xả khí vào trần kín.
• Tách đường hút của các phòng nếu thường xuyên bị hồi mùi.

Nếu nhiều nhà vệ sinh dùng chung trục ống, mỗi nhánh nên có van một chiều để hạn chế mùi đi ngược.

Cải tạo thông gió khu bếp

Khu bếp cần xử lý mùi ngay tại vị trí nấu thay vì hút mùi sau khi đã lan khắp nhà. Có thể cải tạo bằng cách:

• Lắp máng chụp hoặc máy hút gần bếp.
• Rút ngắn khoảng cách từ vị trí hút đến bếp.
• Tăng đường kính ống.
• Hạn chế co gấp.
• Đưa cửa xả lên mái hoặc ra vị trí xa cửa sổ.
• Bổ sung đường khí bù cho bếp.
• Vệ sinh dầu mỡ trong ống và cánh quạt.

Các bạn không nên nối đường hút bếp chung với nhà vệ sinh vì dễ phát tán mùi chéo và tích tụ dầu mỡ trong hệ thống.

Cải tạo thông gió phòng ngủ và phòng kín

Phòng ngủ bí khí thường cần giải pháp nhẹ nhàng, ít ồn hơn khu bếp hoặc nhà vệ sinh. Một số phương án cải tạo thông gió nhà cũ phòng ngủ, phòng kín phổ biến như:

• Tạo cửa truyền gió sang hành lang thông thoáng.
• Lắp quạt nối ống tốc độ thấp.
• Bố trí miệng hút xa đầu giường.
• Dẫn khí ra giếng trời hoặc mặt ngoài nhà.
• Dùng bộ tiêu âm nếu đường ống gần phòng ngủ.
• Bổ sung quạt hút tại hành lang để tạo luồng khí qua phòng.

Với nhà đóng kín thường xuyên, có thể cân nhắc bổ sung một đường cấp không khí từ ngoài trời. Tuy nhiên, phần này cần được tính cùng hệ thống hút để tránh mất cân bằng áp suất.

Tăng thông gió cho tầng mái và cầu thang

Tầng mái và khu cầu thang thường tích tụ khí nóng. Có thể cải tạo thông gió nhà cũ khu vực tầng mái, cầu thang bằng:

• Quạt hút gắn tường tại vị trí cao.
• Quạt đặt trên mái.
• Cửa chớp thoát khí nóng.
• Miệng hút gần trần.
• Ô lấy khí thấp hơn để tạo dòng đối lưu.
• Quạt điều khiển bằng cảm biến nhiệt độ.

Nguyên tắc là hút khí nóng ở vị trí cao và tạo đường để không khí mát hơn đi vào từ tầng dưới.

Chọn loại quạt nào khi cải tạo nhà cũ?

Khi cải tạo thông gió nhà cũ, các bạn cần chọn được loại quạt phù hợp để tránh tốn kém chi phí, công sức cũng như phải thay sửa lại nhiều lần mất thời gian. NEFA Cooling gửi các bạn bảng tham khảo các loại quạt phù hợp với từng khu vực trong nhà khi cần cải tạo thông gió nhà cũ:

Khu vực	Loại quạt phù hợp	Ưu điểm
Nhà vệ sinh sát tường ngoài	Quạt vuông hoặc quạt gắn tường	Lắp đơn giản, xả trực tiếp
Nhà vệ sinh nằm giữa nhà	Quạt hút nối ống	Dẫn khí đi xa
Phòng có trần thạch cao	Quạt âm trần	Gọn và thẩm mỹ
Bếp nhỏ	Máng chụp kết hợp quạt nối ống	Thu gom mùi tại nguồn
Phòng giặt, kho ẩm	Quạt vuông inox	Dễ vệ sinh, chịu ẩm
Tầng mái	Quạt hút lưu lượng lớn	Thoát khí nóng nhanh
Phòng ngủ kín	Quạt nối ống độ ồn thấp	Giảm tiếng ồn trong phòng

Lưu ý khi cải tạo thông gió nhà cũ

Khi cải tạo thông gió nhà cũ đang sử dụng, các bạn làm việc với thợ nên ưu tiên:

• Đi ống phía trên tủ hoặc trần giả.
• Tận dụng hộp kỹ thuật cũ.
• Dùng ống tròn nhỏ tại không gian hẹp.
• Chỉ khoan xuyên tường tại điểm cần thiết.
• Đặt quạt tại vị trí có thể tiếp cận.
• Chia thi công theo từng tầng.
• Bảo vệ nội thất trước khi khoan cắt.
• Kiểm tra đường điện, nước âm trước khi khoan.
• Ống mềm thuận tiện cho đoạn kết nối ngắn, nhưng không nên kéo quá dài hoặc để võng. Tuyến chính nên dùng ống cứng nếu có đủ không gian.

Và sau khi cải tạo thông gió nhà cũ xong, các bạn cần kiểm tra:

• Quạt có hút đúng chiều hay không.
• Mùi và hơi ẩm có thoát nhanh hơn không.
• Cửa xả có bị gió thổi ngược không.
• Mối nối ống có bị rò khí không.
• Quạt có gây rung hoặc tiếng ồn bất thường không.
• Van một chiều có đóng mở bình thường không.
• Phòng có đủ đường khí bù không.
• Nước mưa có thể lọt vào cửa xả hay không.

Đặc biệt, với các ngôi nhà cải tạo với hệ thống nhiều nhánh, các bạn nên đo và cân chỉnh lưu lượng tại từng miệng hút thay vì chỉ kiểm tra bằng cảm giác.

Cải tạo hệ thống thông gió nhà cũ tại NEFA Cooling

NEFA Cooling cung cấp các nhóm sản phẩm phù hợp cho cải tạo nhà cũ như:

• Quạt thông gió âm trần.
• Quạt hút mùi nối ống.
• Quạt vuông inox.
• Máng chụp hút mùi.
• Phụ kiện như ống thông gió, van một chiều, côn thu và đầu nối, miệng hút, cửa xả, đai siết và phụ kiện lắp đặt.

Quy trình triển khai: Khảo sát hiện trạng → Kiểm tra quạt và đường ống cũ → Xác định khu vực bí khí → Đề xuất phương án ít đục phá → Báo giá → Thi công → Chạy thử và kiểm tra lực hút.

Với nhà cũ, phương án hiệu quả nhất thường không phải quạt công suất lớn nhất mà là tuyến ống ngắn, kín, ít co và có đường khí bù hợp lý. Thi công đúng những yếu tố này giúp hệ thống hút tốt hơn, ít ồn và giảm đáng kể phạm vi đục phá.

Liên hệ NEFA Cooling để được khảo sát hệ thống và đưa ra phương án cải tạo thông gió nhà cũ, lựa chọn quạt và phụ kiện phù hợp, tiết kiệm, hạn chế ảnh hưởng đến nội thất hiện có.

Mọi thông tin chi tiết xin liên hệ:

• Website: https://nefa.vn/
• Trụ sở: A-TT6-4 Khu Him Lam Vạn Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội
• Kho Hà Nội: Cụm CN Thanh Oai, Bích Hòa, xã Bình Minh, Thành phố Hà Nội
• Kho TP Hồ Chí Minh: 381 Lê Văn Khương, Phường Tân Hiệp Thới, Thành phố Hồ Chí Minh
• Hotline: 0327.348.905
• Email: congtynefavietnam@gmail.com

Tác giả Nguyễn Vũ