Cách đo ô nhiễm không khí cực kỳ dễ dàng mà không ai nói bạn biết

Việc nắm rõ cách đo ô nhiễm không khí giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và gia đình khỏi những tác động tiêu cực của môi trường xấu. Vì thế, bài viết này Nefa sẽ chia sẻ các bước để bạn đo ô nhiễm không khí một cách dễ dàng.

Vì sao không khí bị ô nhiễm?

Không khí bị ô nhiễm do nhiều nguyên nhân khác nhau, cả tự nhiên và từ hoạt động của con người. Hiểu rõ các nguồn gây ô nhiễm giúp chúng ta nhận thức được tầm quan trọng của việc theo dõi chất lượng không khí.

Khí thải từ phương tiện giao thông

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ô nhiễm không khí ở đô thị. Xe máy, ô tô, xe tải thải ra khí CO, NOx, bụi mịn PM2.5 và PM10. Lượng phương tiện tăng cao trong giờ cao điểm khiến nồng độ ô nhiễm tăng vọt.

Hoạt động công nghiệp và sản xuất

Các nhà máy, xí nghiệp thải ra khói bụi, khí SO2, hơi hóa chất độc hại. Nhiều cơ sở sản xuất không có hệ thống xử lý khí thải đạt chuẩn, gây ô nhiễm nghiêm trọng cho khu vực xung quanh.

Đốt rơm rạ, rác thải và sinh khối

Việc đốt rác thải nhựa còn giải phóng dioxin, đây là chất cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe. Đặc biệt vào mùa thu hoạch, tình trạng đốt rơm rạ làm chất lượng không khí giảm nghiêm trọng.

Hoạt động xây dựng

Xây nhà, sửa đường tạo ra nhiều bụi thô và bụi mịn. Phá dỡ công trình, vận chuyển vật liệu, trộn bê tông đều giải phóng các hạt bụi bay lơ lửng trong không khí, gây khó chịu và ảnh hưởng sức khỏe người dân.

Các yếu tố tự nhiên

Những yếu tố như cháy rừng, núi lửa phun, bão bụi cũng góp phần gây ô nhiễm không khí. Trong điều kiện khí hậu cực đoan, các hiện tượng này có thể khiến chất lượng không khí xấu đi đột ngột trên diện rộng.

#Tham khảo: Máy lọc không khí NEFA

Cách đo ô nhiễm không khí

Hiện nay, công nghệ giúp chúng ta có thể dễ dàng theo dõi chất lượng không khí ngay trên thiết bị di động hoặc máy tính. Dưới đây là cách đo ô nhiễm không khí chi tiết và đơn giản nhất.

Hướng dẫn cách đo ô nhiễm không khí trên điện thoại

Điện thoại thông minh là công cụ tiện lợi nhất để theo dõi chất lượng không khí mọi lúc mọi nơi. Có nhiều ứng dụng miễn phí cung cấp thông tin chính xác về ô nhiễm không khí.

Bước 1: Tải ứng dụng đo chất lượng không khí

Truy cập App Store (iOS) hoặc Google Play Store (Android), tìm kiếm và tải các ứng dụng uy tín như:

• AirVisual (IQAir): ứng dụng phổ biến nhất, cung cấp dữ liệu thời gian thực về AQI, PM2.5, PM10 từ hàng nghìn trạm quan trắc trên thế giới
• PAM Air: ứng dụng Việt Nam với dữ liệu chi tiết về chất lượng không khí các tỉnh thành
• Plume Labs: ứng dụng giúp theo dõi ô nhiễm không khí và dự báo 72 giờ tới
• BreezoMeter: ứng dụng giúp cung cấp thông tin chi tiết về các chất ô nhiễm cụ thể

Bước 2: Cấp quyền truy cập vị trí

Sau khi cài đặt, mở ứng dụng và cho phép truy cập vị trí của bạn. Điều này giúp ứng dụng xác định vị trí chính xác và hiển thị dữ liệu ô nhiễm không khí tại khu vực bạn đang ở.

Bước 3: Xem thông tin chi tiết

Giao diện ứng dụng thường hiển thị:

• Chỉ số AQI (Air Quality Index): đây là thang đo từ 0-500, được phân loại theo màu sắc từ xanh (tốt) đến đỏ tím (nguy hại)
• Nồng độ PM2.5 và PM10: đây là bụi mịn có đường kính dưới 2.5 và 10 micromet, nguy hiểm cho phổi
• Nồng độ các chất khác: CO, NO2, SO2, O3 (ozone)
• Dự báo chất lượng không khí: theo dõi tính theo giờ và theo ngày

Bước 4: Thiết lập cảnh báo

Hầu hết ứng dụng cho phép cài đặt thông báo khi chất lượng không khí xấu đi. Bật tính năng này để nhận cảnh báo kịp thời, giúp bạn có biện pháp bảo vệ sức khỏe phù hợp như đeo khẩu trang, hạn chế ra ngoài.

Bước 5: So sánh và theo dõi xu hướng

Sử dụng tính năng lịch sử để xem biểu đồ xu hướng ô nhiễm không khí theo ngày, tuần, tháng. Điều này giúp bạn nhận biết các thời điểm trong ngày hoặc mùa trong năm có chất lượng không khí tốt nhất để hoạt động ngoài trời.

Mẹo sử dụng hiệu quả:

• Kiểm tra chất lượng không khí vào buổi sáng trước khi quyết định tập thể dục ngoài trời
• Theo dõi dự báo để lên kế hoạch hoạt động cho trẻ em và người cao tuổi
• So sánh dữ liệu từ nhiều nguồn để có cái nhìn toàn diện hơn

Hướng dẫn cách đo ô nhiễm không khí trên máy tính

Nếu bạn làm việc với máy tính nhiều, việc theo dõi chất lượng không khí qua website chuyên dụng cũng rất đơn giản và cho nhiều thông tin chi tiết hơn.

Bước 1: Truy cập website đo chất lượng không khí

Mở trình duyệt web Chrome, Firefox, Safari… và truy cập các trang web uy tín như sau:

• IQAir.com: website toàn cầu với bản đồ tương tác hiển thị chất lượng không khí thời gian thực
• AirNow.gov: website cung cấp dữ liệu chính thức từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA)
• PamAir.vn: website chuyên về chất lượng không khí tại Việt Nam
• AQICN.org: mạng lưới quan trắc không khí toàn cầu
• BreezoMeter.com: website cung cấp dữ liệu chi tiết với độ phân giải cao

Bước 2: Tìm kiếm vị trí của bạn

Trên trang chủ, sử dụng thanh tìm kiếm để nhập địa chỉ, thành phố hoặc cho phép website truy cập vị trí của bạn. Một số website hiển thị bản đồ tương tác, bạn có thể zoom và click vào khu vực muốn xem.

Bước 3: Phân tích dữ liệu chi tiết

Website thường cung cấp thông tin phong phú và trực quan hơn ứng dụng di động:

• Bản đồ nhiệt (Heat Map): hiển thị màu sắc thể hiện mức độ ô nhiễm của từng khu vực
• Biểu đồ thời gian: theo dõi sự thay đổi chất lượng không khí theo giờ, ngày, tháng
• Bảng chi tiết: nồng độ từng loại chất ô nhiễm cụ thể (PM2.5, PM10, NO2, SO2, CO, O3)
• Nguồn dữ liệu: thông tin từ trạm quan trắc chính thức và cảm biến cộng đồng
• Khuyến nghị sức khỏe: lời khuyên cho từng nhóm đối tượng như trẻ em, người già, người bệnh…

Bước 4: Sử dụng các công cụ nâng cao

Nhiều website cung cấp tính năng chuyên sâu để phân tích:

• So sánh nhiều địa điểm: xem chất lượng không khí của nhiều thành phố cùng lúc
• Dữ liệu lịch sử: tải xuống dữ liệu thống kê theo tháng, năm để nghiên cứu
• Dự báo mở rộng: xem dự báo chi tiết 5-7 ngày tới
• Báo cáo tùy chỉnh: tạo báo cáo cho khu vực cụ thể

Bước 5: Đăng ký nhận thông báo qua email

Hầu hết website cho phép đăng ký nhận cảnh báo qua email khi chất lượng không khí vượt ngưỡng nguy hiểm. Tính năng này đặc biệt hữu ích cho những người nhạy cảm với ô nhiễm không khí.

Qua những chia sẻ vừa rồi của Nefa, mong rằng bạn sẽ biết cách đo ô nhiễm không khí qua điện thoại hoặc máy tính nhằm biết được mức độ ô nhiễm để có biện pháp phòng tránh để bảo vệ sức khỏe. Chia sẻ ngay bài viết nếu bạn cảm thấy hữu ích nhé.

Tác giả Nguyễn Vũ