Quạt thông gió không chạy phải làm sao? Đâu là cách khắc phục

Quạt thông gió không chạy là tình trạng phổ biến khiến nhiều người dùng lo lắng. Bài viết này Nefa sẽ cùng bạn phân tích chi tiết các nguyên nhân phổ biến khiến quạt hút thông gió ngừng hoạt động và cách khắc phục đơn giản tại nhà.

Nguyên nhân & cách khắc phục quạt thông gió không chạy

Khi phát hiện quạt thông gió không chạy, việc đầu tiên là xác định chính xác nguyên nhân để có biện pháp xử lý phù hợp. Dưới đây là những lỗi thường gặp nhất và cách khắc phục chi tiết.

Mất điện & lỗi nguồn điện

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến quạt thông gió ngừng hoạt động. Việc mất điện có thể xảy ra do nhiều lý do: cúp điện khu vực, sự cố từ tủ điện chính, hoặc ổ cắm điện bị lỏng.

#Cách khắc phục

Kiểm tra xem các thiết bị điện khác trong nhà có hoạt động không. Nếu chỉ riêng quạt hút thông gió không chạy, hãy kiểm tra aptomat hoặc cầu chì của mạch điện cấp nguồn cho quạt và thử cắm thiết bị vào ổ điện khác để đảm bảo ổ cắm không bị hỏng. 

Công tắc & cầu dao bị hỏng

Công tắc điều khiển và cầu dao bảo vệ là những chi tiết nhỏ nhưng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống điện của quạt thông gió. Sau thời gian sử dụng, các bộ phận này có thể bị oxy hóa, tiếp xúc kém hoặc cháy hỏng.

#Cách khắc phục:

Tắt nguồn điện trước khi kiểm tra để đảm bảo an toàn. Tháo công tắc ra và kiểm tra các tiếp điểm bên trong, nếu thấy dấu hiệu cháy đen hoặc gỉ sét, cần thay thế ngay. Với cầu dao, hãy kiểm tra xem có bị bật ra không, nếu có thì đẩy lại.

Trường hợp cầu dao liên tục bị bật ra cho thấy có hiện tượng short mạch hoặc quá tải, cần kiểm tra toàn bộ hệ thống dây điện. Việc thay thế công tắc và cầu dao chất lượng tốt sẽ giúp khắc phục triệt để tình trạng này.

Động cơ bị hỏng

Khi động cơ gặp sự cố, thiết bị hoàn toàn không thể hoạt động. Động cơ có thể hỏng do nhiều nguyên nhân: quá tải lâu ngày, hao mòn tự nhiên, thiếu bôi trơn, hoặc bị vào nước.

#Cách khắc phục:

Kiểm tra động cơ bằng cách nghe âm thanh khi bật quạt. Nếu có tiếng kêu lạ như rít, ù hoặc không có tiếng gì cả thì động cơ có vấn đề. Kiểm tra trục quạt xem có quay tự do không, nếu bị kẹt cứng có thể do ổ bi bị hỏng.

Sử dụng đồng hồ vạn năng đo điện trở cuộn dây động cơ, nếu không có giá trị hoặc giá trị quá cao/thấp bất thường thì cuộn dây đã cháy. Bạn có thể thay thế động cơ mới hoặc mua quạt thông gió mới nếu chi phí sửa chữa quá cao.

Bảo ôn nhiệt kích hoạt do quá nhiệt

Hầu hết các quạt thông gió hiện đại đều được trang bị bảo ôn nhiệt. Đây là thiết bị an toàn tự động ngắt điện khi nhiệt độ động cơ vượt ngưỡng cho phép.

#Cách khắc phục:

Tắt nguồn điện và để quạt nguội hoàn toàn trong 30-60 phút. Sau đó, kiểm tra nguyên nhân gây quá nhiệt: lưới lọc bẩn, cánh quạt bị tắc, ổ bi thiếu dầu mỡ. Vệ sinh sạch sẽ các bộ phận và bôi trơn ổ bi nếu cần. Bật lại quạt sau khi đã xử lý các nguyên nhân. 

Nếu bảo ôn nhiệt liên tục kích hoạt mặc dù đã vệ sinh, có thể linh kiện này đã hỏng và cần thay thế. Lưu ý không nên bypass bảo ôn nhiệt vì có thể gây cháy nổ nguy hiểm.

Dây điện bị đứt

Dây điện cấp nguồn cho quạt hút thông gió có thể bị đứt do chuột cắn, va chạm cơ học, hoặc do tuổi thọ vỏ bọc bị bong tróc. Đây là lỗi tiềm ẩn nguy hiểm có thể gây chập điện.

#Cách khắc phục:

Tắt nguồn điện tổng trước khi kiểm tra. Quan sát toàn bộ đường dây từ ổ cắm đến quạt, chú ý các vị trí uốn cong, chỗ nối hoặc qua tường. Sử dụng đồng hồ vạn năng ở chế độ đo thông mạch để kiểm tra từng đoạn dây.

Nếu phát hiện đoạn dây bị đứt, cần thay thế toàn bộ dây từ đầu đến cuối, không nên nối dây vì giảm độ an toàn. Chọn dây điện có tiết diện phù hợp với công suất quạt, thường là 0.75mm² hoặc 1.0mm² cho các dòng quạt thông gió gia đình. Sau khi thay dây, kiểm tra kỹ các điểm đấu nối và cách điện đảm bảo an toàn.

Lưới lọc bị tắc nghẽn

Lưới lọc bụi là bộ phận đầu tiên tiếp xúc với không khí, do đó rất dễ bị bám bụi, tóc, xơ vải và các chất bẩn khác. Khi lưới lọc bị tắc nghiêm trọng, luồng gió không thể đi qua, động cơ phải hoạt động quá tải và có thể dẫn đến quạt thông gió không chạy.

#Cách khắc phục:

Tháo lưới lọc ra theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Dùng bàn chải mềm hoặc máy hút bụi để làm sạch bụi bám. Ngâm lưới lọc trong nước ấm pha chút xà phòng hoặc nước tẩy rửa nhẹ trong 15-20 phút, sau đó dùng vòi xịt nước để rửa sạch. Để ráo nước hoàn toàn trước khi lắp lại.

Nên vệ sinh lưới lọc ít nhất 1 lần/tháng đối với môi trường bụi bặm, 2 – 3 tháng/lần đối với môi trường sạch, vừa giúp quạt hoạt động ổn định vừa tiết kiệm điện năng.

Lỗi phần cứng & phần mềm

Các dòng quạt thông gió thông minh hiện đại tích hợp bảng mạch điện tử, cảm biến và phần mềm điều khiển. Những bộ phận này có thể gặp lỗi do nhiễu điện, độ ẩm cao, hoặc lỗi lập trình.

#Cách khắc phục:

Thử reset quạt bằng cách ngắt điện hoàn toàn trong 5-10 phút, sau đó cấp điện lại. Kiểm tra các cảm biến nhiệt độ, độ ẩm xem có bị bẩn hoặc hỏng không. Nếu quạt có màn hình hiển thị, quan sát mã lỗi nếu có và tra cứu trong sách hướng dẫn.

Trường hợp bo mạch bị hỏng, cần liên hệ trung tâm bảo hành hoặc thợ chuyên nghiệp để thay thế. Tránh tự ý sửa chữa bo mạch nếu không có kiến thức chuyên môn vì có thể gây hỏng hóc nặng hơn.

Lưỡi quạt bị kẹt

Lưỡi quạt có thể bị kẹt do dây điện, dây thừng, túi nilon, tóc hoặc các vật lạ bay vào cuốn vào trục quạt. Khi cánh quạt không thể quay, động cơ bị quá tải và tự động ngắt.

#Cách khắc phục:

Tắt nguồn điện và đợi cánh quạt dừng hẳn. Tháo lưới bảo vệ ra để kiểm tra cánh quạt. Loại bỏ tất cả vật lạ bằng tay hoặc dụng cụ phù hợp. Kiểm tra xem trục quạt có bị cong vênh không, nếu có cần điều chỉnh hoặc thay thế. Thử quay tay cánh quạt để đảm bảo chuyển động trơn tru.

Sau khi đã làm sạch, lắp lại lưới bảo vệ và thử chạy quạt. Để phòng tránh, nên lắp lưới bảo vệ đủ dày, đặt quạt ở vị trí tránh xa rèm cửa, dây phơi và các vật dụng dễ cuốn vào. Việc này giúp hạn chế tối đa tình trạng quạt thông gió không chạy do vật lạ.

Một số lưu ý để sử dụng quạt thông gió bền bỉ hơn

Để tránh tình trạng quạt thông gió không chạy và kéo dài tuổi thọ thiết bị, bạn nên tuân thủ những nguyên tắc sử dụng và bảo dưỡng sau:

• Lắp đặt đúng kỹ thuật: chọn vị trí lắp đặt phù hợp, đảm bảo thông thoáng, tránh nơi ẩm ướt. Ống dẫn gió phải được lắp chắc chắn, không bị gãy khúc hoặc bẹp. Sử dụng vật liệu cách điện tốt và dây điện đạt chuẩn.
• Vệ sinh định kỳ: lau chùi bụi bẩn trên vỏ quạt hàng tuần. Vệ sinh lưới lọc 1-3 tháng/lần tùy môi trường. Tháo và vệ sinh cánh quạt, động cơ 6 tháng/lần để loại bỏ bụi bám sâu.
• Kiểm tra và bảo dưỡng: kiểm tra các điểm nối dây điện 3-6 tháng/lần, thắt chặt nếu lỏng. Bôi trơn ổ bi động cơ hàng năm bằng mỡ chuyên dụng.
• Sử dụng đúng cách: không để quạt thông gió chạy liên tục 24/7 trong thời gian dài mà không cần thiết. Tắt quạt khi rời khỏi nhà lâu ngày. Không để quạt hoạt động trong điều kiện quá tải.
• Chọn sản phẩm chất lượng: đầu tư vào quạt hút thông gió của thương hiệu uy tín, có chế độ bảo hành tốt. Các sản phẩm chất lượng thường có động cơ bền hơn, tiêu thụ điện năng thấp và ít gặp sự cố.
• Lưu ý về điện áp: sử dụng ổn áp nếu nguồn điện khu vực thường xuyên bất ổn. Điện áp dao động mạnh là nguyên nhân phổ biến gây hỏng động cơ và bo mạch điện tử.
• Theo dõi dấu hiệu bất thường: chú ý các biểu hiện như tiếng ồn lạ, rung động mạnh, mùi khét, hoặc hiệu suất giảm. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm, nếu xử lý kịp thời sẽ tránh được tình trạng quạt dừng hoạt động đột ngột.
• Bảo quản khi không sử dụng: nếu không dùng quạt trong thời gian dài, nên tháo vệ sinh sạch sẽ, để khô ráo và bọc lại cẩn thận. Bảo quản ở nơi khô thoáng, tránh ẩm mốc.

Với những chia sẻ của Nefa, hy vọng bạn sẽ biết được vì sao quạt thông gió không chạy cũng như cách xử lý khi gặp các tình trạng này. Đừng ngần ngại chia sẻ bài viết nếu bạn cảm thấy hữu ích nhé.